Kitap

Spinoza da Descartes’ın sorunundan Düşünce ve Varlığın eytişiminden başladı. Bu analitik bölünmeyi yenen Töz karşıtların bu diyalektik Birliği Spinoza için biricik Gerçekliktir. Onun için anlamın sonsuzluğunu değerin en yükseğini sunan şeye Tanrı mı yoksa Doğa mı yoksa Evren mi dediğinin en sonunda hiçbir önemi yoktur. Önemli olan şey insanın kendisinin yalnızca bir kipi olduğu bu ussal Töz üzerine eksiksiz bilgisidir çünkü ancak bu bilinç düzleminde kendi değerine yaraşır bir yolda varolabilecektir. Bu Bütün Spinoza’ya göre yalnızca uzam ve düşünce yüklemleri altında kavranabilir. Varolan herşey uzamdır özdektir. Ama aynı zamanda ve eşit ölçüde herşey biçimdir kavramdır. Başka hiçbirşey yoktur ya da hem özdek hem de biçim olan Tözün dışındaki herşey insan düşüncesinin bir yaratısı yalnızca bir düşünce-şey varolmayan birşeydir. Spinoza böyle bir özdek/biçim dizgesinde herşeyin Doğa yasaları altında durduğu herşeyin belirli olduğu ve dolayısıyla sıradan Özgürlüğün ya da İstencin bir yanılsama olduğu vargısını çıkardı. Ve Doğaya bağımlı bilinci yalnızca etkilenen yalnızca edilgin ve bir tepki olan bilinç durumunu Kölelik olarak gördü. Bu kendi doğasını kavramayan varoluşu ona yabancı bir dışsallık tarafından belirlenen bilgisiz özgürlüksüz erdemsiz bilinçtir. Böyle bir varoluş eksiktir ve acı ve nefrete kötülük ve yokediciliğe açık yetersiz insan ideasıdır. Bu bilinç kendini eğitmeli erişebileceği en yüksek biçimi gerçeklik biçimini kazanmalıdır. Eğitim yetersiz idealarının yeterli idealara yükseltilmesinden tasarımın kavramın arılığına ulaşmasından oluşur. Ve yeterli ideaya erişmek gerçek olanı anlamaktır